Miliony na retencję, zieleń, wodociągi

Ponad 30,8 mln zł z Funduszy Europejskich trafi na inwestycje, które poprawią jakość życia mieszkańców Małopolski – od retencji wody i nowych terenów zielonych, przez ścieżki pieszo‑rowerowe i modernizację wodociągów, po zakup nowoczesnego sprzętu dla pacjentów. 

Dofinansowanie otrzymało dziewięć projektów realizowanych przez małopolskie gminy oraz podmioty świadczące usługi opiekuńcze. Łączna wartość przedsięwzięć przekracza 43,5 mln zł, z czego znaczącą część stanowi wsparcie z programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027. To zarówno duże inwestycje infrastrukturalne, jak i mniejsze projekty, które odpowiadają na codzienne potrzeby mieszkańców – od gromadzenia deszczówki przy domach i tworzenia zielonych przestrzeni, przez bezpieczne trasy pieszo-rowerowe, po nowoczesny sprzęt pozwalający pacjentom korzystać z opieki we własnym domu.

Zmiany klimatu stawiają przed nami nowe wyzwania. Dlatego musimy lepiej gospodarować wodą, zatrzymywać ją tam, gdzie spada i tworzyć więcej zielonych przestrzeni, które pomagają radzić sobie z upałami czy gwałtownymi opadami. Dzięki Funduszom Europejskim możemy wspierać takie inwestycje i przygotowywać Małopolskę na zmieniające się warunki klimatyczne

Zatrzymać wodę

Zmiany klimatu coraz mocniej przypominają, jak ważna jest woda – zarówno wtedy, gdy jej brakuje, jak i wtedy, gdy w krótkim czasie spada jej zbyt dużo. Dlatego jednym z ważnych kierunków inwestowania unijnych pieniędzy jest dziś mała retencja i zatrzymywanie wody..

W Kocmyrzowie-Luborzycy powstaną dwa nowe zbiorniki retencyjne – w Baranówce i Pielgrzymowicach. Jednocześnie przebudowanych zostanie pięć istniejących stawów: w Baranówce, Dojazdowie, Głębokiej, Kocmyrzowie i Wilkowie. Na ten projekt gmina otrzyma ponad 6,2 mln zł.

Największy z nowych zbiorników, w Pielgrzymowicach, pomieści około 3550 m³ wody. Choć powstanie na terenie sąsiedniej gminy, będzie służył przede wszystkim mieszkańcom Kocmyrzowa-Luborzycy. Jego lokalizacja ma znaczenie dla całej zlewni – pozwoli ograniczyć spływ powierzchniowy i poprawić bilans wodny terenów położonych w gminie.

Podobne rozwiązania zostaną zastosowane w Mogilanach i Myślenicach, gdzie woda opadowa będzie zatrzymywana bezpośrednio przy domach mieszkańców. W Mogilanach, dzięki ponad 830 tys. zł unijnego wsparcia, zakupionych zostanie 1000 zbiorników na deszczówkę – 500 o pojemności 500 litrów i 500 o pojemności 1000 litrów – oraz zestawy umożliwiające ich łączenie. Projekt zakłada wsparcie dla co najmniej 320 gospodarstw domowych.

Z kolei w wiejskiej części gminy Myślenice ponad 1 mln zł dofinansowania pozwoli na zakup i montaż około 350 zbiorników wraz z wyposażeniem potrzebnym do ich podłączenia do systemu rynnowego. Dzięki tym rozwiązaniom deszczówka zamiast szybko spływać z posesji będzie mogła zostać zatrzymana i wykorzystana m.in. do podlewania ogrodów.

Zielone inwestycje w Trzebini, Radłowie i Rabce-Zdroju

W Trzebini ponad 1,3 mln zł zostanie przeznaczone na utworzenie Parku Rybna na terenie zarastających stawów pałacowych przy ul. Rybnej. Teren o powierzchni ponad 2,2 ha zostanie zagospodarowany tak, aby połączyć funkcje rekreacyjne, przyrodnicze i edukacyjne.

Pojawią się rodzime gatunki drzew i krzewów, a także budki lęgowe dla ptaków. Ważnym elementem będzie niecka bioretencyjna, która pomoże zatrzymywać i oczyszczać wodę opadową, wykorzystując naturalne procesy zachodzące w środowisku.

Powstanie również strefa edukacji ekologicznej wyposażona m.in. w ścieżkę ekologiczną, tablice informacyjne, siedziska amfiteatralne, mównicę i ekran do wyświetlania projekcji. Dzięki temu miejsce będzie mogło służyć nie tylko spacerom i odpoczynkowi, ale również zajęciom dla dzieci i młodzieży poświęconym lokalnej przyrodzie, bioróżnorodności i ochronie klimatu.

Zieleni będzie więcej także w Radłowie. Za ponad 2,17 mln zł zostanie zrewitalizowany Rynek, tereny wokół Pomnika Obrońców Szkoły i figury oraz park.

Zaplanowano nowe nasadzenia rodzimych drzew i krzewów, przepuszczalne nawierzchnie oraz elementy małej architektury – ławki, leżaki, dwie altany i pergolę. Jednym z bardziej charakterystycznych elementów inwestycji będzie płaska fontanna i plac wodny.

Tak zaprojektowane przestrzenie mają być bardziej odporne na zmieniające się warunki pogodowe – przepuszczalne nawierzchnie pozwolą lepiej zatrzymywać wodę, a drzewa i krzewy zapewnią więcej cienia podczas upałów i pomogą ograniczyć efekt miejskiej wyspy ciepła. Projekt w Radłowie uzupełnią dwa spektakle ekologiczne skierowane do dzieci z przedszkoli i szkół podstawowych.

Z kolei Rabka-Zdrój otrzyma blisko 3 mln zł na rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury w ośmiu lokalizacjach. Zmiany obejmą m.in. teren przy Szpitalu Miejskim, gdzie powstanie park z nowymi alejkami, nasadzeniami i małą architekturą oraz okolice ul. Poniatowskiego i Alei Tysiąclecia, gdzie zaplanowano park kieszonkowy.

W Parku Zdrojowym powstanie ogród deszczowy z niecką bioretencyjną i łąką kwietną. Nowa zieleń pojawi się również przy Szkole Podstawowej nr 1 i nr 2, na rondach przy ul. Zakopiańskiej i Podhalańskiej oraz w rejonie ul. Orkana. Łącznie przekształcona zostanie powierzchnia około 1,02 ha.

Projekt nie kończy się na samych nasadzeniach. W szkołach podstawowych prowadzonych przez gminę odbędą się lekcje dotyczące bioróżnorodności, a dzieci i młodzież wspólnie przygotują i zamontują budki lęgowe w Parku Zdrojowym.

Blisko 7 km nowej sieci wodociągowej

Fundusze Europejskie wesprą również rozwój infrastruktury wodociągowej. Gmina Zakliczyn otrzyma ponad 3,27 mln zł dofinansowania na drugi etap budowy sieci wodociągowej.

Inwestycja obejmie budowę blisko 7 km sieci w Zakliczynie, Zdoni, Woli Stróskiej i Stróżach. Powstaną także przyłącza do budynków użyteczności publicznej oraz kontenerowa hydrofornia wraz z zestawem hydroforowym.

To kolejny etap rozbudowy infrastruktury, która ma zapewnić mieszkańcom stabilny dostęp do wody i poprawić bezpieczeństwo całego systemu.

Opieka nad pacjentem

Nie wszystkie projekty dotyczą przestrzeni publicznej. Ponad 1,75 mln zł otrzyma firma Serdeczna Troska na zakup specjalistycznego wyposażenia dla pacjentów wentylowanych mechanicznie oraz osób objętych opieką hospicjum domowego.

Na liście zakupów są m.in. 45 respiratorów, koncentratory tlenu, pulsoksymetry, inhalatory, ssaki akumulatorowe i asystory kaszlu. Pacjenci hospicjum otrzymają dostęp m.in. do pomp infuzyjnych, wózków inwalidzkich, materacy przeciwodleżynowych, podnośników wannowych i wózków toaletowo-prysznicowych.

To sprzęt, który ma sprawić, że część pacjentów będzie mogła bezpieczniej i wygodniej funkcjonować w domu. W projekcie przewidziano także zakup elektrycznego pojazdu do przewozu osób z niepełnosprawnościami.

4,7 km tras dla pieszych i rowerzystów

Największe wsparcie wśród przyjętych projektów trafi do Gminy Gorlice. Ponad 11,2 mln zł zostanie przeznaczone na budowę 4,73 km ścieżek pieszo-rowerowych.

Pierwszy odcinek, o długości blisko 2 km, powstanie przy drodze Sękowa–Dominikowice. Drugi, liczący ponad 2,7 km, zostanie wybudowany w Kwiatonowicach i Zagórzanach. Inwestycja obejmie również budowę i przebudowę systemu odwodnienia, zatok autobusowych i platform przystankowych, montaż wiat, a także budowę przejść dla pieszych i przejazdów dla rowerów wraz z ich doświetleniem.

Zaplanowano także urządzenia poprawiające bezpieczeństwo ruchu, nowe nasadzenia zieleni oraz przebudowę i zabezpieczenie kolidującej infrastruktury technicznej. Nowe trasy będą częścią rozwijanego na terenie Gorlickiego Obszaru Funkcjonalnego systemu transportowego, łączącego inwestycje realizowane przez Gminę Gorlice, Miasto Gorlice i Gminę Sękowa.